محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
314
آثار عجم ( فارسى )
ميرزا سيّد على و غير هم . از ميرزا بابا ، اولادى به ظهور مىرسد : ميرزا بديع الزّمان - شهير به ميرزا بزرگ - ديگرى حاجى ميرزا احمد و غير هما . امّا مرحوم ميرزا بزرگ ، در زمان فرمانفرمايى و حكومت نوّاب نصرت الدّوله فيروز « 1 » ميرزا در فارس ، پيشكار و ارباب قلم را صاحب اختيار بوده و از آن چند فرزند باقى مانده : يكى از آنهاست : مقرّب الخاقان ، ميرزا عبد الحسين ، شهير به ميرزا آقاى مستوفى ، ملقّب به معتمد دفتر كه در قواعد حساب ، طاق است و در قوانين سياق « 2 » ، مشهور آفاق . ديگرى حاجى ميرزا سيّد حسن مستوفى ، ديگرى ميرزا محمّد كاظم سابق الذّكر كه شرح حالش بيايد . و از ميرزا رفيع خان مذكور ، فرزندى است : ميرزا محمّد مستوفى . و از ميرزا سيّد على ، چند اولاد به عرصه آمدهاند : ميرزا على و ميرزا نصر اللّه و ميرزا فضل اللّه ، مستوفيان و غير هم . از ميرزا على ، ولدى است : ميرزا سيّد على . و از ميرزا نصر اللّه : 3 فرزند موجود است : ميرزا محمّد باقر ، ميرزا محمّد صادق ، ميرزا على نقى ؛ كه هر كدام ، ديوان تحرير و انشاء را مصباحند و ابواب حساب و استيفا را مفتوح . و از ميرزا فضل اللّه به نقد باقى است مقرّب الخاقان ، ميرزا ابو الحسن مستوفى كه شبرنگ قلم را فارس است و اورنگ رقم را جالس ؛ امّا از مرحوم حاجى ميرزا احمد مذكور ، اولادى ميرزا محمّد جعفر و ميرزا اسد اللّه و ميرزا محمّد حسين ، مستوفيان . از ميرزا محمّد جعفر - حفظه اللّه تعالى - اولادى است ميرزا نعيم [ و ] ميرزا حسين على و غير هما . اين بود بيان سلسلهء مذكوره . چون مقصود ، بيان حال ميرزا محمّد كاظم بود ، مىگوئيم : [ ميرزا محمّد كاظم مستوفى ] : مقرّب الخاقان ، ميرزا محمّد كاظم مستوفى ، ولد مرحوم ميرزا بزرگ مذكور ، در شيراز به عمل استيفا اشتغال دارد . گذشته از اينكه داراى علم سياق و حساب است ، كشور انشاء و املاء را مالكرقاب « 3 » ؛ از علوم عربيّه آگاه است و در فنون ادبيّه ، صاحب جاه . پس از نگارش اين كلمات ، نقشهء بدنهء درگاه شمالى صد ستون را برداشتم به نمرهء 24 .
--> ( 1 ) . حكومت اين شاهزاده ، دفعه ثانى در فارس سنه 1266 بوده است . ( 2 ) . به كسر اوّل ، قواعد نوشتن حساب است . ( 3 ) . به كسر اوّل ، جمع رقبه ؛ به فتحات است كه به معنى گردن باشد .